Palety jednorazowe po dostawie zostają u odbiorcy razem z towarem. Nie ma kaucji ani obowiązku zwrotu, więc to odbiorca decyduje, co z nimi zrobi. Do wyboru ma trzy ścieżki: ponowne użycie we własnych wysyłkach, odsprzedaż lub przekazanie innej firmie albo oddanie jako odpad drzewny o kodzie 15 01 03.
Dlaczego paleta jednorazowa nie wraca do nadawcy?
Bo tak jest pomyślana. Paleta jednorazowa to część opakowania transportowego: jedzie z towarem w jedną stronę i razem z nim przechodzi na odbiorcę. Dla obu stron oznacza to mniej pracy:
- nie ma salda palet do rozliczenia,
- nie ma pustych kursów po nośniki,
- nie ma sporów o stan zwróconych palet.
Tak działają palety jednorazowe od producenta. Trafiają do klienta bez kaucji i obowiązku zwrotu, w wymiarach 1200×800, 1200×1000, 1000×1000 i 1000×800 mm albo na wymiar. Koszt nośnika jest w cenie zakupu, a o dalszym losie palety decyduje odbiorca.
Z europaletą EPAL jest inaczej. Ta krąży w otwartej puli wymiany, więc zwykle trzeba ją oddać albo rozliczyć. Który model lepiej pasuje do danych wysyłek, pokazuje porównanie palet jednorazowych i palet wielokrotnego użytku.
Trzy ścieżki dla palety jednorazowej po rozładunku
Po zdjęciu towaru paleta trafia na jedną z trzech dróg. O wyborze decydują jej stan, wymagania magazynu i ilość miejsca na puste nośniki.
| Ścieżka | Kiedy ma sens | Co przygotować | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Ponowne użycie we własnych wysyłkach | Paleta jest cała, sucha i pasuje wymiarem do ładunków odbiorcy | Wydzielone miejsce, szybka kontrola stanu, osobny stos palet do dalszej pracy | Konstrukcję dobrano do ładunku nadawcy, więc nie należy jej obciążać mocniej |
| Odsprzedaż lub przekazanie innej firmie | W magazynie zbiera się dużo palet jednego wymiaru i w dobrym stanie | Sortowanie według wymiaru i stanu, partie gotowe do odbioru | Nabywca oczekuje powtarzalności, a palety z różnych dostaw różnią się wykonaniem |
| Odpad drzewny (kod 15 01 03) | Paleta jest uszkodzona, brudna albo brakuje na nią miejsca | Kontener lub wydzielony plac, stały termin odbioru | Można ją oddać tylko firmie z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów |
W wielu zakładach trzy drogi działają równolegle. Palety w dobrym stanie wracają do obiegu wewnętrznego, nadwyżkę kupuje inna firma, a połamane idą do kontenera na drewno. Decyzja powinna zapadać przy rozładunku, a nie po miesiącu, gdy stos zajmuje pół rampy.
Kiedy paletę jednorazową można użyć ponownie?
Paleta jednorazowa jest projektowana pod jedną drogę dostawy, ale jeśli przetrwała transport bez uszkodzeń, może jeszcze popracować. Przed odłożeniem jej do dalszego użytku warto sprawdzić:
- deski górne i dolne: bez pęknięć, złamań i ubytków przy krawędziach,
- klocki lub wsporniki: stabilne, nieprzesunięte, bez rozszczepień,
- gwoździe: żaden nie wystaje ponad powierzchnię deski,
- drewno: suche, bez pleśni, plam oleju i resztek towaru,
- wymiar: zgodny z własnym ładunkiem, regałem i wózkami.
Konstrukcja palety jednorazowej jest dobrana do konkretnego ładunku nadawcy, więc nie można zakładać, że uniesie cięższy towar niż ten, z którym przyjechała. Przy żywności czy lekach dochodzą wymagania higieniczne odbiorców, opisane przy zastosowaniu palet jednorazowych w różnych branżach.
Ważny jest kierunek wysyłki. W obrocie krajowym i unijnym ISPM 15 zwykle nie jest wymagany. Przy wysyłce poza UE kraj docelowy może żądać palet po obróbce ze znakiem IPPC, opisanych w tekście o paletach HT i znaku IPPC.
Kto odpowiada za palety jednorazowe po rozładunku?
Co do zasady ten, kto po dostawie staje się właścicielem palety, czyli zwykle odbiorca towaru. Inne zasady może jednak wprowadzić umowa albo zamówienie.
Najwięcej kłopotów robią dostawy, w których nikt tego nie zapisał. Magazyn czeka na odbiór, dział zakupów uważa, że palety należą do dostawcy, a stos rośnie.
Dlatego ustalenia o paletach warto zapisać tak samo dokładnie jak specyfikację towaru. W zamówieniu lub umowie ramowej wystarczy kilka punktów:
- paleta jest jednorazowa, a jej koszt wchodzi w cenę towaru lub dostawy,
- własność palety przechodzi na odbiorcę w chwili dostawy,
- kto zagospodarowuje palety: odbiorca sam czy firma wskazana przez nadawcę,
- przy odbiorze palet: minimalna partia, częstotliwość i miejsce podstawienia auta.
Przy dostawach do kilku oddziałów jednego klienta zasady muszą być wszędzie takie same. Inaczej palety zaczną wędrować między magazynami jako nieformalny bufor, a ktoś zapłaci za przewóz pustego drewna.
Paleta jako odpad drzewny: kod 15 01 03 i co dalej
Gdy paleta nie nadaje się już do pracy, staje się odpadem opakowaniowym. W katalogu odpadów ma kod 15 01 03, czyli opakowania z drewna.
Firma, u której powstał odpad, musi nim gospodarować, a zlecić to może wyłącznie podmiotowi z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Z chwilą przekazania odpowiedzialność za dalsze gospodarowanie przechodzi na tę firmę, zgodnie z ustawą o odpadach.
Po stronie magazynu liczy się organizacja:
- jedno miejsce na palety do wywozu, oddzielone od palet do ponownego użycia,
- stały termin odbioru, dopasowany do liczby dostaw,
- palety złożone w równe stosy, żeby załadunek nie wymagał przerzucania ich ręcznie,
- dokumenty i ewidencja odpadów prowadzone zgodnie z przepisami, uzgodnione z osobą od ochrony środowiska w firmie.
Drewno z palet da się zagospodarować, podobnie jak odpady z produkcji: kora może trafić do kompostowania, trociny do peletu, a zrębki do płyt wiórowych. Wpływ drewnianych opakowań na środowisko opisuje tekst o tym, czy palety drewniane są ekologiczne.
Najprościej dobrać paletę od początku do tego, co ma się z nią dziać później. Gdy nośniki wracają do nadawcy i krążą między zakładami, lepiej sprawdzą się palety przemysłowe wielokrotnego użytku.
Gdy towar jedzie w jedną stronę, wystarczą jednorazowe, a przy eksporcie warto sprawdzić, czy palety jednorazowe spełniają ISPM 15. Do wyceny potrzebne są typ palety, wymiary, częstotliwość i miejsce dostawy.
Bezpłatną wycenę w 24h od otrzymania kompletu informacji przygotowuje producent palet ANDREWS. Dane można przesłać przez formularz kontaktowy.
Źródła: Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10); Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1587, art. 27; PIORiN: opakowania drewniane; EPAL: europaleta EPAL.
Najczęściej zadawane pytania
Czy palety jednorazowe trzeba zwracać dostawcy?
Nie, palety jednorazowe nie wracają do dostawcy i nie są objęte kaucją. Jadą z towarem w jedną stronę, a koszt nośnika zamyka się w cenie zakupu. Inne ustalenia zapisane w umowie z klientem mają pierwszeństwo.
Co zrobić z paletami jednorazowymi po rozładunku?
Są trzy wyjścia: ponowne użycie, odsprzedaż lub przekazanie innej firmie albo oddanie jako odpad drzewny o kodzie 15 01 03. Palety całe i suche odkłada się na osobny stos, a uszkodzone trafiają do kontenera na drewno. Decyzję najlepiej podjąć przy rozładunku.
Czy odbiorca może użyć palety jednorazowej do własnych wysyłek?
Tak, jeśli paleta przeszła transport bez uszkodzeń i pasuje do jego ładunku. Warto sprawdzić deski, klocki, wystające gwoździe i suchość drewna, a palety do ponownego użycia trzymać pod dachem. Konstrukcja była dobrana do ładunku nadawcy, więc nie należy jej obciążać mocniej.
Jaki kod odpadu ma zużyta paleta drewniana?
Zużyta paleta drewniana to według katalogu odpadów odpad o kodzie 15 01 03, czyli opakowania z drewna. Kod przyda się w dokumentach i ewidencji odpadów. Paletę jako odpad można przekazać tylko firmie z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
Czy producent palet odbiera lub skupuje używane palety?
Nie, producent nie prowadzi skupu ani naprawy używanych nośników. Palety po dostawie zagospodarowuje odbiorca: sam, przez firmę kupującą palety albo przez odbiorcę odpadów z zezwoleniem. Gdy palety mają wracać do nadawcy, lepszym wyborem bywają palety przemysłowe wielokrotnego użytku.
Kiedy opłaca się odsprzedać palety jednorazowe, a kiedy oddać je jako odpad?
Odsprzedaż ma sens przy dużej liczbie palet jednego wymiaru w dobrym stanie, które da się posortować. Gdy palety są mieszane, często uszkodzone albo brakuje miejsca, szybciej wychodzi oddanie ich jako odpad drzewny. Przy małych ilościach sama organizacja odbioru potrafi zjeść cały zysk.

