Palety do ładunków niestandardowych to palety na wymiar projektowane pod towar, który na palecie EUR/EPAL wystaje, toczy się, ugina albo rysuje. Profile, rolki, odlewy, elementy lakierowane i długie konstrukcje wymagają podparcia w punktach nośnych i obrysu dobranego do ładunku, a nie do standardu. Dobrze dobrana podstawa ogranicza uszkodzenia, zanim zadziała folia.
Co sprawia, że ładunek jest niestandardowy?
Ładunek jest niestandardowy, gdy jego kształt, masa lub powierzchnia nie pozwalają zbudować stabilnej jednostki na palecie w typowym wymiarze. Norma ISO 6780 opisuje sześć rozmiarów palet do obrotu międzykontynentalnego i sama przyznaje, że nie wystarczą one dla wszystkich produktów, bo te różnią się rozmiarem, kształtem i gęstością. Kłopot zaczyna się od jednej z pięciu cech:
- geometria: towar dłuższy lub szerszy niż paleta albo z występami;
- kształt: rolka, zwój lub bęben, który może się przetoczyć;
- nacisk punktowy: stopy, kołnierze, żebra odlewu;
- powierzchnia: lakier, powłoka, polerowany metal;
- środek ciężkości: wysoko albo poza osią palety.
Na standardzie ładunki niestandardowe obsługuje się przekładkami, klinami i dodatkową folią. Przy stałych wysyłkach lepiej przenieść tę pracę na samą konstrukcję, czyli zamówić palety na wymiar od producenta. Kiedy taka zmiana się opłaca, a kiedy lepiej zostać przy europalecie, rozpisaliśmy w tekście kiedy warto zamówić palety na wymiar zamiast EPAL.
Jaka konstrukcja palety pasuje do profili, rolek i odlewów?
Konstrukcję palety do ładunku niestandardowego dobiera się do sposobu, w jaki towar przenosi ciężar, i do miejsc, w których może się uszkodzić. Zestawienie pokazuje typowe ryzyka i odpowiedzi konstrukcyjne dla pięciu grup towarów.
| Typ ładunku | Ryzyko | Rozwiązanie konstrukcyjne |
|---|---|---|
| Profile i listwy (aluminium, PCV, cienkościenna stal) | Ugięcie między podporami, odkształcone końce, przesuw wzdłużny w trasie | Paleta dopasowana do długości pakietu, podpory w krótszych odstępach, ograniczniki na końcach |
| Rolki i zwoje (folia, papier, tekstylia techniczne) | Przetoczenie, spłaszczenie krawędzi, nacisk skupiony na wąskim pasie | Kliny lub wyprofilowane podparcie, rozstaw desek dobrany do średnicy, pełne deskowanie pod rolkami stojącymi |
| Odlewy i części maszyn | Nacisk punktowy, przechył, uszkodzenie występów | Deski i klocki pod punktami nośnymi, dystanse omijające występy, miejsca na taśmy mocujące |
| Elementy lakierowane i z powłoką | Rysy i odciski od krawędzi desek, tarcie przy przesuwie | Podparcie poza powierzchniami widocznymi, przekładki między towarem a deską, brak wystających łączników |
| Długie elementy sztywne (belki, rury, konstrukcje spawane) | Ugięcie palety, pęknięcie desek przy podnoszeniu, trudny wjazd wideł | Płozy lub dodatkowe rzędy klocków, wjazd wideł od dłuższego boku, wzmocniona podstawa |
Wspólna zasada dla wszystkich ładunków niestandardowych jest prosta: podparcie ma wypadać tam, gdzie towar przenosi obciążenie, a nie tam, gdzie akurat biegnie deska standardowej palety. Masę ładunku zestaw z tym, co piszemy o nośności palet przemysłowych, bo zasada rozkładu obciążenia działa tak samo.
Jak chronić powierzchnie lakierowane na palecie?
Powierzchnie lakierowane chroni się, planując strefy kontaktu: towar opiera się na palecie tylko w miejscach, które mogą przyjąć nacisk i nie będą widoczne u klienta. Każda rysa na takim elemencie oznacza reklamację albo poprawkę. Jej źródłem bywa krawędź deski, łeb gwoździa albo drobny przesuw przy hamowaniu.
Przy takim towarze ustal trzy rzeczy:
- czy instrukcja pakowania wskazuje miejsca, w których wolno podeprzeć element;
- czy między deską a towarem potrzebna jest przekładka i z jakiego materiału;
- czy łączniki palety mogą dotykać towaru; jeśli nie, konstrukcja musi to wykluczyć.
Znaczenie ma też surowiec. Palety wykonujemy z drewna iglastego z Lasów Państwowych, a o tym, dlaczego drewno iglaste sprawdza się w paletach, piszemy w tekście o drewnie do produkcji palet.
Gdzie paleta pod długie elementy musi mieć podparcie?
Paleta pod długie elementy musi mieć podparcie na obu końcach pakietu i w odstępach, które nie pozwalają towarowi ugiąć się między podporami. Profile i rury pracują w trasie jak sprężyna: każdy próg i każde hamowanie przenosi siły na miejsca bez oparcia.
- Długość palety dobiera się do pakietu albo ustala kontrolowany nawis, który zaakceptuje odbiorca.
- Liczba podpór rośnie razem z długością i wiotkością towaru.
- Wjazd wideł od dłuższego boku ułatwia podjęcie długiej jednostki bez jej wyginania.
- Paleta musi zmieścić się w bramach, regałach i przestrzeni ładunkowej, więc wymiary sprawdza się na całej trasie.
Przy długich ładunkach niestandardowych paleta ma też większą masę własną i inaczej obciąża widły. Dlatego od początku podaj, jakim wózkiem jednostka będzie podejmowana.
Jak opisać ładunek niestandardowy, żeby dostać trafny projekt?
Trafny projekt powstaje z opisu ładunku i jego drogi przez Twój zakład, a nie z samego wymiaru produktu. Przygotuj:
- wymiary, masę i położenie środka ciężkości;
- zdjęcie z zaznaczonymi miejscami, których nie wolno podpierać ani dociskać;
- sposób obsługi: wózek, paleciak, kierunek wjazdu wideł, przenośnik;
- sposób składowania i transportu: regał, piętrowanie, naczepa, kontener;
- wolumen i częstotliwość dostaw.
Pełną listę danych do wyceny, z przykładami, zebraliśmy w poradniku palety na wymiar: dane do wyceny i zamówienie. Przy nowej konstrukcji wykonujemy krótką serię testową, a palety niestandardowe realizujemy od kilku tygodni, zależnie od złożoności projektu. Jeśli ładunek jedzie poza UE, palety muszą przejść obróbkę zgodną z ISPM 15; zasady opisaliśmy przy paletach jednorazowych na eksport. Masz ładunek niestandardowy? Wyślij zdjęcia i opis, a przygotujemy bezpłatną wycenę w 24h.
Źródła: ISO 6780:2003, próbka normy; PIORiN, opakowania drewniane.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie ładunki niestandardowe wymagają palety na wymiar?
Paleta na wymiar jest potrzebna, gdy ładunek wystaje poza standardową paletę, może się przetoczyć, ma punkty nacisku albo wrażliwą powierzchnię. Typowe przykłady to profile, rolki i zwoje, odlewy, elementy lakierowane i długie konstrukcje. W każdym z tych przypadków paleta musi podpierać towar w punktach nośnych, a nie tam, gdzie wypada deska standardu.
Jak dobrać paletę pod rolki i zwoje?
Paletę pod rolki dobiera się do średnicy, szerokości i masy rolki oraz do tego, czy rolka leży, czy stoi. Rolkę leżącą trzeba zablokować klinami lub wyprofilowanym podparciem, żeby się nie przetoczyła. Rolka stojąca potrzebuje równego, pełnego podparcia, bo nacisk na krawędź powoduje spłaszczenia.
Jak paleta na wymiar chroni elementy lakierowane?
Paleta na wymiar chroni elementy lakierowane, bo strefy podparcia planuje się poza powierzchniami widocznymi. Konstrukcja wyklucza kontakt towaru z łącznikami i ogranicza przesuw przy hamowaniu. Do tego dochodzą przekładki między deską a towarem, dobrane do rodzaju powłoki.
Jak zabezpieczyć odlewy i części maszyn na palecie?
Odlewy zabezpiecza się, podpierając je w punktach nośnych i blokując przed przesuwem oraz przechyłem. Deski i klocki muszą wypadać pod stopami lub żebrami, a występy nie mogą opierać się o deski. Paleta powinna mieć też miejsca na taśmy, którymi towar zostanie przymocowany do podstawy.
Czy paleta na wymiar może być dłuższa niż europaleta?
Tak, długość palety na wymiar dobiera się do pakietu towaru, więc może być większa niż 1200 mm europalety. Ograniczeniem są bramy, regały, wózki i przestrzeń ładunkowa, przez które paleta musi przejść. Dlatego wymiary sprawdza się na całej trasie, zanim ruszy seria.
Czy paleta pod ładunek niestandardowy może być jednorazowa?
Tak, paletę na wymiar wykonujemy jako jednorazową albo wielokrotnego użytku. Wersja jednorazowa sprawdza się przy wysyłkach do odbiorcy, który nie zwraca palet. W obiegu zamkniętym, np. między dwoma zakładami, lepiej wybrać trwalszą konstrukcję wielokrotnego użytku.