Palety drewniane są ekologiczne wtedy, gdy długo krążą w obiegu, wracają do naprawy i na końcu trafiają do recyklingu drewna, a nie na wysypisko. O ich bilansie decydują liczba cykli użycia, straty w obiegu, odległości w transporcie i uszkodzenia ładunku, które wymuszają dodatkowe kursy. Sam materiał nie przesądza sprawy.
Od czego zależy, czy palety drewniane są ekologiczne?
Palety drewniane są tak ekologiczne, jak obieg, w którym pracują. Paleta, która robi dziesiątki kursów, a potem idzie do przerobu, wypada zupełnie inaczej niż ta sama paleta porzucona po pierwszej dostawie.
O bilansie decydują cztery rzeczy:
- liczba cykli użycia, zanim paleta wypadnie z obiegu;
- naprawy zamiast wyrzucania uszkodzonych sztuk;
- dystanse i liczba przeładunków w łańcuchu dostaw;
- to, co dzieje się z drewnem na końcu życia palety.
Liczy się też start: surowiec i odległość od zakładu do Twojego magazynu. Palety drewniane od producenta ANDREWS powstają z drewna iglastego z Lasów Państwowych, objętego certyfikatami FSC i PEFC, a dowozimy je własnym transportem, bez pośredników. Różne typy palet możesz połączyć w jedno zamówienie mieszane i jeden kurs.
EPAL, jednorazowa czy plastikowa: jak wygląda cykl życia palety?
Każdy typ palety ma inny scenariusz życia. W tabeli nie podajemy liczby cykli, bo zależy ona od obiegu, obsługi i ładunku, a nie od samego materiału.
| Typ palety | Cykle użycia | Naprawa | Koniec życia |
|---|---|---|---|
| Paleta EPAL | Wiele obiegów w otwartej puli wymiany; na świecie krąży ponad 650 mln europalet EPAL | W ponad 1000 zakładów naprawczych licencjonowanych przez EPAL; kod QR można wydrukować ponownie | Recykling drewna, np. na materiał do płyt, albo odzysk energii |
| Paleta jednorazowa | Jeden kurs lub kilka w obiegu odbiorcy; u nas bez kaucji i obowiązku zwrotu | Zwykle nieopłacalna | Ponowne użycie u odbiorcy, potem recykling drewna |
| Paleta plastikowa | Wiele cykli w obiegu zamkniętym z kontrolą zwrotów | Ograniczona; pęknięta zwykle wypada z obiegu | Recykling tworzywa, jeśli jest odbiorca takiego odpadu |
Wniosek jest prosty: w obiegu otwartym z wieloma przeładunkami drewno broni się naprawami i łatwym przerobem. W obiegu zamkniętym plastik może nadrobić liczbą cykli, ale tylko przy pełnej ewidencji. Pełne porównanie materiałów znajdziesz w tekście palety drewniane, plastikowe czy metalowe.
Jak palety drewniane wpływają na ślad węglowy w raportowaniu ESG?
W raportach ESG palety trafiają do emisji pośrednich, czyli zakresu 3 (Scope 3). Standard GHG Protocol dzieli je na 15 kategorii, a palety dotykają co najmniej trzech:
- zakupione towary i usługi, czyli same palety;
- transport i dystrybucja na wejściu, w tym dowóz palet;
- odpady powstające w działalności, gdy zużyte palety trafiają do utylizacji.
Paleta o stałej jakości ogranicza zdarzenia, które później „puchną” w danych: uszkodzenia ładunku, przepakowania i dodatkowe kursy. Wskaźniki takie jak odsetek odrzutów na przyjęciu czy reklamacje transportowe pośrednio mówią więc też o emisjach.
Do raportu przydają się dokumenty, a nie hasła: stała specyfikacja palety, informacja o pochodzeniu surowca i dane o obiegu. Przy eksporcie poza UE dochodzi zgodność z ISPM 15, bo zatrzymana na granicy przesyłka oznacza dodatkowe kursy i odpady. Jak odczytać znak IPPC, pokazujemy w poradniku oznaczenia na paletach: IPPC, EPAL i EUR.
Co dzieje się z korą, trocinami i zrębkami przy produkcji palet?
Produkcja palet zostawia uboczne frakcje drewna i to one w dużej mierze decydują o środowiskowej stronie zakładu. W zakładzie producenta palet w Brąszewicach korujemy i tniemy drewno na miejscu, więc wszystkie trzy frakcje powstają u nas:
- kora może być kierowana do zastosowań kompostowych;
- trociny są surowcem do produkcji peletu;
- zrębki mogą być wykorzystywane do wytwarzania płyt wiórowych.
Suszenie i obróbkę HT prowadzimy we własnych suszarniach, a surowiec dowozimy samochodami przystosowanymi do przewozu drewna. Więcej o tym, dlaczego pracujemy na drewnie iglastym, piszemy w tekście jakie drewno do palet.
Jak ograniczyć ślad węglowy palet w łańcuchu dostaw?
Palety obniżają emisje tylko wtedy, gdy pracują długo i przewidywalnie. Najwięcej daje uporządkowanie obiegu, a nie zmiana materiału. Dobrze działa wspólna checklista logistyki, zakupów i działu jakości:
- Ustal kryteria przyjęcia i odrzutu palet na wejściu do magazynu.
- Oddawaj uszkodzone palety do naprawy w stałym rytmie zamiast kupować awaryjnie „na już”.
- Prowadź ewidencję obiegu i strat, żeby wiedzieć, gdzie palety giną.
- Dobieraj typ palety do procesu: palety EPAL tam, gdzie działa wymiana, a palety jednorazowe tam, gdzie zwrot generuje puste kursy.
Jeśli dopiero porządkujesz standard, zacznij od poradnika, jak wybrać palety do transportu i magazynu. Gdy znasz swój obieg, poproś o bezpłatną wycenę w 24h, a dobierzemy paletę i harmonogram dostaw.
Źródła: GHG Protocol: Scope 3 Standard; Karta europalety EPAL QR (EPAL, PL); EPAL Euro pallet; PIORiN: opakowania drewniane.
Najczęściej zadawane pytania
Czy lepiej wybrać palety EPAL czy jednorazowe, jeśli liczy się ekologia?
EPAL wypada lepiej, gdy palety realnie wracają w obiegu i możesz pilnować ich stanu, bo wtedy rośnie liczba cykli użycia. Palety jednorazowe mają sens w łańcuchach otwartych, gdzie zwrot oznaczałby puste kursy. W takim scenariuszu transport zwrotny może dać więcej emisji niż nowa paleta. Policz rotację, straty w obiegu i koszt zakupów awaryjnych, zanim zdecydujesz.
Czy palety drewniane są bardziej ekologiczne niż plastikowe?
To zależy od obiegu: w obiegu otwartym z wieloma przeładunkami drewno zwykle wypada lepiej dzięki naprawom i prostemu przerobowi, a w zamkniętym z kontrolą zwrotów plastik może się obronić liczbą cykli. Plastik gorzej znosi punktowe pęknięcia i trudniej go naprawić. Drewno wymaga za to suchego składowania. Porównanie ma sens dopiero po opisaniu Twojego procesu.
W którym zakresie emisji raportować palety?
Kupione palety raportuje się zwykle w zakresie 3 (Scope 3), w kategorii zakupionych towarów i usług według GHG Protocol. Dowóz palet może trafić do kategorii transportu na wejściu, a ich utylizacja do odpadów z działalności. Standard wyróżnia łącznie 15 kategorii. Szczegóły przypisania ustal z osobą, która przygotowuje Twój raport.
Jakie dokumenty o paletach zebrać do raportu ESG?
Najbardziej przydają się stała specyfikacja palety, informacja o pochodzeniu surowca i dane o obiegu: zwroty, naprawy i straty. U nas surowcem jest drewno iglaste z Lasów Państwowych, objęte certyfikatami FSC i PEFC. Przy eksporcie poza UE dołącz potwierdzenie obróbki i znakowania palet. Dane o obiegu musisz zebrać sam, bo tylko Ty widzisz, ile palet wraca.
Co zrobić z paletą jednorazową po dostawie?
Najlepiej użyć jej ponownie we własnym obiegu, np. do wysyłek wewnętrznych albo składowania. Paletę w dobrym stanie można też przekazać dalej firmie, która jej potrzebuje. Uszkodzoną oddaj do recyklingu drewna zamiast spalać ją na placu. Każdy dodatkowy kurs palety przed przerobem poprawia jej bilans.
Czy kora i trociny z produkcji palet się marnują?
Nie, w naszym zakładzie kora może trafić do zastosowań kompostowych, trociny są surowcem do produkcji peletu, a zrębki do wytwarzania płyt wiórowych. Korowanie i cięcie odbywają się na miejscu w Brąszewicach, więc frakcje nie jeżdżą między zakładami. To część bilansu, której klient zwykle nie widzi. Warto o nią pytać każdego dostawcę palet.