Palety drewniane przechowuje się pod dachem albo na utwardzonym, odwodnionym placu, na równym podłożu, bez kontaktu z wodą stojącą i z dostępem powietrza do stosu. Mokrych palet nie piętruje się, dopóki nie wyschną. Trwałość wydłużają też stała kontrola przy przyjęciu i wydaniu oraz osobne strefy dla palet sprawnych, wątpliwych i wycofanych.
Gdzie przechowywać palety drewniane: hala, wiata czy plac?
Najlepiej przechowywać palety drewniane pod dachem, w przewiewnym miejscu i z dala od bram, przy których zimą skrapla się para, a latem mocno grzeje słońce. Drewno chłonie wilgoć z otoczenia i oddaje ją nierówno. Każdy cykl zamoknięcia i wysychania zostawia ślad: pęknięcia, paczenie desek i luzy na gwoździach.
- Hala lub magazyn: najlepsze warunki, jeśli stos nie stoi przy dokach, gdzie wózki wwożą na kołach deszcz i śnieg.
- Wiata: rozsądny kompromis dla dużego zapasu; boki powinny przepuszczać powietrze.
- Otwarty plac: tylko na krótko, na utwardzonym podłożu, na podkładach lub legarach i pod przewiewnym okryciem. To strefa dla palet czekających na załadunek, a nie magazyn na cały sezon.
Stos pustych palet drewnianych układaj równo, na twardym i poziomym podłożu, jeden format w jednym stosie. Warunek podłoża to nie formalność: nawet karta europalety EPAL podaje, że przy piętrzeniu załadowanych palet najniższa może przenieść maksymalnie 5500 kg tylko na twardym, równym podłożu. Szczelna folia bez przewiewu działa z kolei jak szklarnia i szybko kończy się pleśnią.
Na długość życia palety wpływa też to, do czego ją kupiono. Nasze palety przemysłowe wielokrotnego użytku dobieramy do sposobu składowania, obciążeń i liczby cykli w obiegu, a nie tylko do wymiaru.
Co najszybciej niszczy palety drewniane i jak to rozpoznać?
Najwięcej szkód robią wilgoć, uderzenia wideł i przeciążenia punktowe, a dopiero potem naturalne zużycie. Wilgoć działa po cichu. Drewno pęcznieje, po wyschnięciu się kurczy i luzuje gwoździe w gniazdach, a paleta przestaje leżeć płasko. Norma ISO 6780 nie bez powodu zaznacza, że wymiary palet z tarcicy trzeba odnosić do określonej wilgotności drewna: sucha i mokra paleta to dwa różne wymiary.
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ciemne plamy, zapach stęchlizny, nalot pleśni | Wilgotne palety w szczelnym stosie albo pod folią bez przewiewu | Rozdziel stos, dosusz palety, do czasu oceny nie używaj ich pod towar wrażliwy na zabrudzenie |
| Wysunięte gwoździe, luz na klockach | Cykle zamakania i wysychania, twarde odkładanie | Odłóż do strefy oceny; wysunięty gwóźdź rwie folię i opakowania |
| Pęknięta deska górna lub dolna | Przeciążenie punktowe, ładunek na małej stopie, uderzenie widłami | Wycofaj z pracy pod ładunkiem; przy powtarzających się pęknięciach sprawdź masę i rozkład ładunku |
| Rozbite narożniki i klocki od strony wjazdu | Wjazd wideł pod kątem lub z dużą prędkością, zużyte widły | Przeszkol operatorów, sprawdź widły, popraw dojazd do miejsca odkładczego |
| Paleta się chybocze, nie leży płasko | Paczenie po zawilgoceniu, nierówne podłoże w stosie | Nie kieruj jej na regał ani przenośnik; stos przenieś na równe podłoże |
| Spękania i szara, włóknista powierzchnia | Długie składowanie na słońcu i deszczu | Skróć czas na placu, wydawaj najpierw palety, które przyszły najwcześniej |
| Nieczytelne oznaczenia na klockach | Ścieranie, mycie pod ciśnieniem, zabrudzenia | Odłóż do weryfikacji, zanim paleta trafi do wysyłki |
Pęknięcia desek pod ciężkim towarem to często nie wina drewna, tylko sygnał, że paleta pracuje na granicy swoich możliwości. Jak dobrać ją do masy i sposobu podparcia, wyjaśniamy w poradniku o nośności palety przemysłowej.
Jak czyścić palety drewniane, żeby ich nie osłabić?
Palety drewniane czyść przede wszystkim na sucho, a wodę traktuj jako wyjątek. Samo mycie rzadko szkodzi; szkodzi piętrowanie palet, które z wierzchu są suche, a w środku klocków wciąż mokre.
- Na sucho: zmiotka, sprężone powietrze i skrobak do resztek folii oraz taśm wystarczą na pył, granulat i ścinki opakowań.
- Wodą: tylko gdy zabrudzenia nie da się usunąć inaczej, z małą ilością wody i bez kierowania strumienia myjki w łączenia i gniazda gwoździ.
- Po myciu: suszenie w przewiewnym miejscu, a do stosu dopiero palety suche w całym przekroju.
Uważaj też na oznaczenia, bo znak ISPM 15 ma pozostać czytelny i trwały, a mycie pod ciśnieniem potrafi go zetrzeć. Obróbka HT (min. 56°C w rdzeniu drewna przez min. 30 minut) to zabieg przeciw szkodnikom, a nie impregnacja, więc paleta z tym znakiem chłonie wodę jak każda inna; więcej o tym w poradniku o obróbce termicznej HT i znaku IPPC.
Kontrola i segregacja: kiedy paleta wraca do pracy, a kiedy odpada?
Paleta drewniana wraca do obiegu, gdy ma komplet desek i klocków, nie ma pęknięć w elementach nośnych, leży płasko, jest sucha i ma czytelne oznaczenia. Jeśli nie masz pewności, co oznaczają symbole na klockach, sprawdź, jak odczytywać oznaczenia na paletach.
Kontrolę rób zawsze w tych samych dwóch punktach: przy przyjęciu palet do zakładu i przed wydaniem towaru. Po kontroli paleta trafia do jednej z trzech stref:
- sprawne: idą pod ładunek, na regał i do wysyłki;
- do oceny: pęknięta deska, luz na klocku, podejrzenie zawilgocenia; tu zapada decyzja o naprawie, pracy wewnętrznej albo wycofaniu;
- wycofane: rozbite klocki, złamane deski nośne, mocne paczenie; te palety nie wracają pod towar.
Europalety EPAL mają osobne zasady. W systemie EPAL naprawy wykonują licencjonowane zakłady naprawcze, których jest ponad 1000, a przy naprawie uszkodzony kod QR można wydrukować ponownie; więcej o systemie przeczytasz w tekście o paletach EPAL QR. Europaletę naprawioną prowizorycznie we własnym zakresie lepiej zostawić do pracy wewnątrz zakładu.
Zapisuj, dlaczego paleta odpadła. Jeśli co tydzień wraca ten sam problem, na przykład rozbite narożniki przy jednej bramie, przyczyna leży w organizacji pracy albo w stanie wideł, a nie w palecie.
Jak ustawić obieg, żeby palety drewniane służyły dłużej?
Najdłużej służą palety drewniane, które od początku pasują do zadania i nie leżą bez potrzeby na deszczu. Paleta jednorazowa wrzucona do obiegu wewnętrznego szybko się zużyje, a solidna paleta wielokrotnego użytku straci parametry, jeśli spędzi pół roku na odkrytym placu.
- Rotuj zapas: palety, które przyszły wcześniej, wydawaj wcześniej.
- Zamawiaj w rytmie zużycia: ANDREWS dostarcza palety własnym transportem, jednorazowo albo cyklicznie w modelu Just in Time, więc zapas nie musi czekać miesiącami na placu.
- Rozdziel strumienie: palety do obrotu z kontrahentami trzymaj osobno od palet do pracy wewnętrznej.
- Znaj materiał: łatwiej o niego dbać, gdy wiesz, dlaczego do palet stosuje się drewno iglaste.
Jeśli rozważasz inny materiał, zajrzyj do porównania palet drewnianych z plastikowymi i metalowymi. Paleta, która dłużej pracuje, to też mniej odpadu, o czym piszemy przy temacie ekologii palet drewnianych i śladu węglowego.
Chcesz dobrać palety pod swoje warunki przechowywania? Napisz, gdzie je trzymasz, jaki towar na nich jedzie i ile sztuk zużywasz w miesiącu. Przygotujemy bezpłatną wycenę w 24h od otrzymania kompletu informacji.
Źródła: PIORiN, opakowania drewniane; ISPM 15, wersja polska; Karta europalety EPAL QR (PL); EPAL, Euro pallet; ISO 6780:2003 (próbka normy).
Najczęściej zadawane pytania
Jak rozpoznać, że paleta jest zawilgocona?
Zawilgoconą paletę drewnianą poznasz po ciemniejszych plamach, chłodnym i wilgotnym w dotyku drewnie oraz zapachu stęchlizny. Często widać też spuchnięte deski albo nalot pleśni w szczelinach. Taka paleta nie powinna trafić do stosu ani pod ładunek, dopóki nie wyschnie. Po wyschnięciu sprawdź jeszcze gwoździe i płaskość.
Czy palety drewniane można trzymać na zewnątrz?
Można, ale krótko i w przygotowanym miejscu: na utwardzonym, odwodnionym podłożu, na podkładach i pod przewiewnym okryciem. Deszcz, śnieg i słońce przyspieszają spękania i paczenie desek. Szczelna folia bez dostępu powietrza zatrzymuje wilgoć w stosie. Palety z placu wydawaj w pierwszej kolejności.
Czy palety można myć myjką ciśnieniową?
Można, jeśli kontrolujesz ilość wody i zapewnisz palecie pełne wyschnięcie przed piętrowaniem. Nie kieruj strumienia w łączenia i gniazda gwoździ, bo woda wnika wtedy głęboko w drewno. Najpierw spróbuj czyszczenia na sucho. Uważaj też, żeby nie zetrzeć oznaczeń na klockach.
Jak często kontrolować palety w obiegu?
Palety kontroluj przy każdym przyjęciu do zakładu i ponownie przed wydaniem towaru. Dwa stałe punkty kontroli wystarczą, jeśli operatorzy wiedzą, gdzie odkładać sztuki wątpliwe. Co jakiś czas przejrzyj też zapas, który leży najdłużej, bo tam najczęściej zbiera się wilgoć.
Co zrobić z paletą, która nie nadaje się do dalszej pracy?
Paletę wycofaną z pracy odłóż do osobnej, oznaczonej strefy, żeby nie wróciła pod ładunek. Europaletę EPAL, która ma dalej krążyć w puli wymiany, może naprawić licencjonowany zakład naprawczy EPAL. Pękniętych desek nośnych nie ratuj prowizorycznie, bo taka naprawa zawodzi zwykle pod towarem. Palety bez szans na naprawę przekaż do odbioru jako odpad drewniany.
Czy palety wielokrotnego użytku wymagają innej konserwacji niż jednorazowe?
Zasady są te same, ale przy paletach wielokrotnego użytku mają większą wagę, bo każda paleta przechodzi wiele cykli. Każde zamoknięcie i uderzenie wideł kumuluje się w kolejnych obrotach. Paleta jednorazowa ma zwykle przejechać jedną trasę, więc najważniejsze jest, żeby do wysyłki trafiła sucha i cała.