Palety na wymiar pomagają lepiej wykorzystać przestrzeń ładunkową, bo ich obrys dobiera się jednocześnie do modułu opakowań i do szerokości oraz długości naczepy. Znikają puste pasy między jednostkami i nawisy kartonów. Ładunek łatwiej spiąć pasami, a schemat załadunku powtarza się przy każdym kursie.
Skąd biorą się puste miejsca w naczepie?
Puste miejsca w naczepie biorą się stąd, że wymiary palety nie składają się bez reszty na szerokość i długość przestrzeni ładunkowej albo że towar nie wypełnia palety. Każda paleta w rzędzie zajmuje kawałek szerokości. Jeśli suma szerokości palet w rzędzie jest mniejsza od szerokości naczepy o więcej niż zapas na manewr, przy burcie zostaje pas, którego nie wypełni żadna kolejna jednostka.
Europaleta ma 800 x 1200 mm i można ją ustawić wzdłuż albo w poprzek, co daje dwa podstawowe schematy. Norma ISO 6780 opisuje dla obrotu międzykontynentalnego sześć rozmiarów, m.in. 1200 x 1000 i 1100 x 1100 mm, z tolerancją +3/-6 mm. Każdy z nich inaczej wypełnia przestrzeń ładunkową, ale żaden nie uwzględnia modułu Twoich kartonów. Formaty dostępne od ręki zestawiliśmy w tekście o tym, jakie wymiary mają palety jednorazowe.
Drugie źródło strat to sam towar:
- kartony wystają poza paletę, więc realny gabaryt jednostki rośnie i kolejny rząd przestaje się mieścić;
- kartony są mniejsze od palety, więc na każdej jednostce jedzie powietrze;
- folia i narożniki dokładają centymetry, których nie było w planie załadunku.
Ten problem rozwiązują palety na zamówienie: obrys palety można dobrać tak, by pasował jednocześnie do warstwy kartonów i do przestrzeni ładunkowej.
Jak wymiar palety przekłada się na układ w naczepie?
Wymiar palety przekłada się na układ w naczepie przez prostą arytmetykę: liczba jednostek w rzędzie razy ich szerokość musi zmieścić się w szerokości przestrzeni ładunkowej, a liczba rzędów razy długość jednostki w jej długości. Wymiary wnętrza zmierz w pojeździe, którym faktycznie jeździsz, bo różnią się między naczepami i kontenerami. Tabela pokazuje, co się dzieje, gdy wymiary do siebie nie pasują.
| Relacja wymiarów | Skutek w naczepie | Co zmienia paleta na wymiar |
|---|---|---|
| Rząd palet węższy od przestrzeni ładunkowej o więcej niż zapas na manewr | Wolny pas przy burcie, ładunek przesuwa się na boki, potrzebne wypełniacze | Szerokość palety dobrana tak, by pełny rząd wypełniał szerokość z kontrolowanym luzem |
| Rząd palet szerszy od przestrzeni ładunkowej | Palety trzeba obrócić albo zdjąć jedną z rzędu, schemat się rozpada | Wymiar skrócony tak, by pełny rząd się zmieścił |
| Długość rzędów nie dzieli się na długość przestrzeni | Wolne miejsce przy drzwiach, ostatni rząd bez oparcia | Długość palety dobrana do liczby rzędów albo mieszana orientacja |
| Kartony wystają poza obrys palety | Realny gabaryt większy od palety, kolizje jednostek, zgniecione krawędzie | Obrys palety równy obrysowi warstwy po zabezpieczeniach |
| Kartony nie wypełniają palety | Pusty brzeg deski, niestabilny słup, zapadanie się górnych warstw | Mniejsza paleta, dopasowana do wzoru warstwy |
Plan załadunku policz na kartce albo w arkuszu, zanim zamówisz paletę. Porównaj liczbę jednostek na naczepę w obecnym i nowym wymiarze, zawsze razem z folią, narożnikami i luzem na wózek.
Jak zaprojektować paletę pod schemat załadunku?
Paletę pod schemat załadunku projektuje się od jednostki ładunkowej, a nie od samej palety. Najpierw ustala się wzór warstwy, liczbę warstw i sposób zabezpieczenia, dopiero potem obrys i układ desek. Prosta lista kontrolna na jedno spotkanie logistyki, magazynu i pakowania:
- Wzór paletyzacji i obrys jednostki ładunkowej: ustal, czy kartony mogą wystawać poza podstawę i czy odbiorca to akceptuje. Jeśli nie, paleta na wymiar powinna zamknąć obrys bez nawisów.
- Sposób zabezpieczenia: folia stretch, taśmy, przekładki i narożniki zmieniają realny gabaryt i tarcie. Gdy to pominiesz, projekt będzie dobry na papierze, a słaby na rampie.
- Obsługa wózkiem i na przenośnikach: sprawdź, czy paleta pracuje tylko z wózkiem, czy też na liniach i w automatyce. To ustawia tolerancje wykonania i wymagany prześwit pod widły.
Pełną listę danych, z przykładami, znajdziesz w tekście palety na wymiar: dane do wyceny i zamówienie. Jeśli towar ma nietypowy kształt, np. rolki lub długie profile, zajrzyj też do poradnika o paletach do ładunków niestandardowych.
Jak palety na wymiar wpływają na stabilność ładunku w trasie?
Palety na wymiar poprawiają stabilność ładunku w trasie, bo jednostki bez nawisów i luzów łatwiej docisnąć do siebie i do ściany czołowej, a potem spiąć pasami. Kiedy każda jednostka ma ten sam obrys, rzędy tworzą zwarty blok. Siły przy hamowaniu rozkładają się wtedy na cały ładunek, a nie na pojedyncze krawędzie kartonów.
Na stabilność w trasie pracują trzy cechy palety:
- obrys równy obrysowi ładunku, bez nawisów, które przyjmują uderzenia;
- podparcie pod ciężarem, a nie na brzegu deski, dzięki czemu jednostka mniej się kołysze w zakrętach;
- powtarzalny wymiar, przez który rzędy układają się w zwarty blok.
Paleta nie zastąpi prawidłowego mocowania, ale je ułatwia: pasy trzymają ładunek, zamiast go ściskać i deformować.
Jeśli zastanawiasz się, czy w ogóle odchodzić od standardu, sprawdź, kiedy paleta na wymiar wygrywa z EPAL, a szerszy kontekst znajdziesz w poradniku o tym, jak wybrać palety do transportu i magazynowania. W obrocie wewnątrz UE palety co do zasady nie potrzebują obróbki ISPM 15, ale przy wysyłce poza UE już tak; szczegóły opisaliśmy w tekście o paletach HT i znaku IPPC.
Czy palety na wymiar porządkują magazyn i planowanie dostaw?
Palety na wymiar porządkują magazyn, jeśli od początku mają stały indeks, jedną specyfikację i przewidywalny harmonogram dostaw. Chaos pojawia się wtedy, gdy krąży kilka wariantów palet bez kontroli wersji i magazyn rozróżnia je na oko.
- Jedna specyfikacja (rysunek lub karta palety) i jeden indeks w systemie magazynowym.
- Zapas bezpieczeństwa, żeby w dniu załadunku nikt nie sięgał po inną paletę i nie psuł schematu.
- Jedna osoba, która zatwierdza zmiany konstrukcji.
- Dostawy cykliczne, zgrane z planem wysyłek.
Wdrożenie najlepiej zacząć od jednego powtarzalnego produktu i jednej relacji transportowej. Szybko dostaniesz informację zwrotną z rampy, od przewoźnika i od odbiorcy, bez zmieniania całego systemu naraz. Przed wdrożeniem wykonujemy krótką serię testową, a palety dowozimy własnym transportem, także w dostawach cyklicznych i mieszanych, np. razem z paletami EPAL. Jeśli palety jadą do odbiorcy bez zwrotu, zobacz, co dzieje się z paletami jednorazowymi po dostawie. Chcesz sprawdzić swój schemat załadunku? Wyślij plan i poproś o bezpłatną wycenę w 24h.
Źródła: ISO 6780:2003, próbka normy; PKN EPAL, karta Europaleta EPAL QR; PIORiN, opakowania drewniane.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie wymiary palety na wymiar wybrać do naczepy?
Wymiar palety wybiera się tak, żeby pełny rząd jednostek, razem z folią i narożnikami, mieścił się w szerokości przestrzeni ładunkowej z niewielkim luzem na manewr. Punktem wyjścia są wewnętrzne wymiary naczepy, którą faktycznie jeździsz, oraz moduł Twoich kartonów. Najpierw policz warianty na planie załadunku, potem porównaj liczbę jednostek i sposób mocowania pasami.
Czy ta sama paleta na wymiar pasuje do naczepy i kontenera?
Nie zawsze, bo naczepa i kontener mają różne wymiary wnętrza, a paleta optymalna dla jednego może zostawiać luz w drugim. Jeśli towar jeździ oboma środkami transportu, wymiar dobiera się jako kompromis albo przygotowuje dwa warianty. O wyborze decyduje, która trasa odpowiada za większość wysyłek.
Jak określić nośność palety na wymiar do transportu drogowego?
Nośność określa się na podstawie masy jednostki ładunkowej, sposobu podparcia, piętrowania i sposobu podnoszenia. W transporcie liczy się też zachowanie palety przy hamowaniu, na progach i w zakrętach, a nie tylko obciążenie w spoczynku. Podaj te dane w zapytaniu, a konstrukcję i grubość elementów dobierzemy do ładunku.
Czy palety na wymiar można przewozić razem z europaletami?
Tak, ale plan załadunku trzeba policzyć dla obu formatów, żeby rzędy o różnych wymiarach nie zostawiały luk. Najprościej grupować jednostki tego samego wymiaru w osobnych rzędach. Mieszane rzędy wymagają dokładniejszego mocowania i wypełniaczy.
Czy nawis kartonów poza paletę jest dopuszczalny w transporcie?
Nawis bywa dopuszczalny, jeśli zaakceptuje go odbiorca i uwzględnisz go w planie załadunku, ale zawsze zwiększa realny gabaryt jednostki. Wystające kartony przyjmują uderzenia, utrudniają spinanie pasami i mogą kolidować z sąsiednią jednostką. Paleta na wymiar pozwala zamknąć obrys ładunku bez nawisu.
Jak utrzymać porządek w magazynie po wprowadzeniu palet na wymiar?
Porządek utrzymasz dzięki jednej specyfikacji palety, stałemu indeksowi i zapasowi bezpieczeństwa. Zmiany konstrukcji powinna zatwierdzać jedna osoba, a każda wersja palety powinna być czytelnie oznaczona. Dostawy warto zgrać z planem wysyłek, żeby w dniu załadunku nie brakowało właściwych nośników.